Gedragsmedicatie

All website content: © HondenLot | KVKnr: 69598886 | Westbeemster | mail: info@HondenLot.nl |

Gedragsmedicatie

 

Ik krijg op zeer regelmatige basis vragen over gedragsmedicatie. Inmiddels heb ik al zo vaak moeten uitleggen waarom ik dergelijke vragen altijd doorverwijs, dat ik heb besloten om er een artikel over te schrijven. Ik deel mijn kennis en ervaringen heel graag, maar ik hecht ook grote waarde aan het duidelijk aangeven van grenzen wanneer het op mijn kennis aankomt. Mijn hoogst behaalde diploma geeft mij NIET een vrijbrief om op een deskundige toon advies te geven over de toediening van gedragsmedicatie (of elke andere vorm van medicatie).

 

Helaas hoor en lees ik veel te regelmatig dat zowel hondenverzorgers als hondenprofessionals elkaar lopen te adviseren over medicatie. Wanneer hier niet terughoudend mee om wordt gegaan, vind ik dit kwalijk en gevaarlijk. Beroepen die medisch advies mogen geven zijn namelijk WEL wettelijk beschermd. Ook daarom publiceer ik dit artikel als een waarschuwing voor mensen die op zoek gaan naar medisch advies (want dat is wat medicatie is: medisch).

 

Wat weet ik er van dan?

Ik ga niet alles opschrijven wat ik weet (en wat mijn persoonlijke praktijkervaring is), maar ik zal wel een indicatie geven. Voor het behalen van mijn diploma (PG CABW) heb ik mij o.a. in de klinische/medische benadering op gedrag moeten verdiepen. Ook moest ik kennis opdoen over lichamelijke reacties en processen die plaatsvinden binnen het zenuwstelsel. Daarnaast heb ik een theorie examen moeten afleggen over psychofarmaca. Ben je en geïnteresseerd? Check dan vooral eens hoofdstuk 8 en 9 van de derde editie van Behaviour Problems of the Dog and Cat (Landsberg et. al) en je krijgt een aardig idee…

 

Ik weet hoe sterk de invloed van lichamelijke processen op gedrag kan zijn en dat veel van de psychofarmaca die psychiaters voorschrijven bij mensen ook getest zijn op dieren (omdat er binnen onze lichamelijke processen overeenkomsten bestaan). Ik ben dus niet verbaasd als ik lees dat veel dieren in dierentuinen antidepressiva slikken, om maar een voorbeeld te noemen.

 

Gedragsmedicatie kan in sommige gevallen een hond meer toegankelijk maken voor training en therapie waardoor het waardevol kan zijn. Daarnaast is gedragsmedicatie soms nodig om het welzijn een hond te verbeteren (bijvoorbeeld wanneer aanpassingen in de leefomgeving onmogelijk zijn).

Gedragsmedicatie is nooit een opzichzelfstaande oplossing voor probleemgedrag. Je lost het niet op met een pilletje. Er is altijd meer nodig (in de vorm van training, gedragstherapie of aanpassingen in de omgeving waar mogelijk).

 

Ik heb ook kennis over de classificatie van verschillende psychofarmaca en hoe gedrag zeer subtiel kan worden beïnvloed door diverse chemische aanpassingen te creëren binnen synapsen (de ruimte tussen zenuw uiteindes) binnen onze hersenen. Ik weet dat de werking van neurotransmitters door bepaalde middelen verzwakt of versterkt kan worden en dat dit gevolgen kan hebben op allerlei gevoelens waardoor het invloed kan hebben op gedrag. Ik weet zelfs van een aantal veelvoorkomende vormen van medicatie hoe de werking precies verloopt (en bijvoorbeeld wat het verschil is tussen de werking van clomipramine, fluoxetine, clonidine of seligiline).

 

Ik weet ook dat er soms rekening gehouden moet worden met voeding (die ook invloed kan hebben op de balans binnen de neurotransmitter-systemen) en dat bepaalde medicatie nooit gecombineerd moet worden. Ik weet ook dat er tal van natuurlijke supplementen bestaan waarvan de werking nog niet wetenschappelijk bewezen is (dat wil overigens niet zeggen dat het bewezen is dat het niet werkt), waarvan de dosering tricky kan zijn en waar dan ook zeer zorgvuldig en voorzichtig mee om moet worden gegaan, zeker in combinatie met andere medicatie (wat soms zelfs levensgevaarlijk kan zijn!).

 

Ik weet dat er onderzoeken bestaan die het effect van bepaalde gedragsmedicatie bij bepaalde gedragsstoornissen/aandoeningen positief bevestigen. Echter, ik weet ook dat er nog steeds belachelijk veel onderzoek nodig is om echt precies te weten HOE die stofjes precies invloed uitoefenen op gevoelens en gedrag. Sommige neurotransmitters beïnvloeden wel tientallen processen (één type kan al invloed hebben op zowel honger, slaap als gemoedstoestand en meer!). Ik weet dus ook dat niemand het op dit moment ècht precies weet.

 

Maar het allerbelangrijkste wat ik weet? Dat is dat ik NIET zes jaar op universitair niveau lichamelijke processen bij dieren heb gestudeerd. Dat ik dus NIET een dierenarts ben en dat dierenarts (net als mensenarts) een beschermd beroep is. Ik weet ook dat het mogelijk is om na het succesvol behalen van het dierenarts diploma je verder te specialiseren in gedrag en de toepassing van psychofarmaca. Dit is een specialisatie die nog jaren extra studeren kost (bovenop die zes jaar). Die kennis heb ik dus NIET.

 

Een ruwe kennisvergelijking

Wanneer mensen vragen om een ruwe kennisvergelijking tussen hondenberoepen en mensenberoepen, leg ik vaak het volgende voor:

 

  • Vergelijk een honden-trainer met een coach
  • Vergelijk een honden-gedragstherapeut met een psycholoog
  • Vergelijk een dierenarts met een huisarts
  • Vergelijk een EBVS European veterinary specialist in behavioral medicine met een psychiater

 

Alleen die laatste twee mogen medicatie voorschrijven, waarbij het goed is om te weten dat de titel 'veterinaire gedragsdeskundige' op zichzelf geen beschermde titel is (dus niet iedere dierenarts die zich gedragsdeskundige noemt is per definitie ook gespecialiseerd in de toepassing van psychofarmaca!). Vandaar dat ik in bovenstaande (ruwe!) vergelijking met een psychiater verwijs naar een Europees erkend, zeer gespecialiseerd beroep.

De bovenste twee (trainer en therapeut) mogen geen medicatie voorschrijven en dat komt omdat het zeer complexe materie is waar jaren voor gestudeerd moet worden op academisch niveau.

 

Een gedragstherapeut kan wel constateren dat een therapie of training niet goed aanslaat, maar een gedragstherapeut kan jou NIET vertellen welk medicijn jouw hond voorgeschreven zou moeten krijgen. Wanneer een gedragstherapeut vermoed dat er sprake is van invloed(en) op gedrag die aangestuurd zou kunnen worden door lichamelijke processen, dan verwijst deze je hopelijk door naar een dierenarts of een zeer gespecialiseerd dierenarts. In het meest gunstige geval ontstaat er een goede samenwerking tussen de arts en therapeut, wat een positieve boost kan opleveren in het verbeteringsproces.

 

Ben je op zoek naar deskundig advies op het gebied van gedragsmedicatie? Wees dan zeer terughoudend met het aannemen van informatie van mensen die hier niet voor zijn opgeleid. Aan alle hondenverzorgers en hondenprofessionals die op een deskundige toon advies lopen te geven over de toediening van medicatie: pas op, schoenmaker, blijf bij je leest.

 

Geschreven door Liselot Boersma, gedrag & welzijn deskundige (PgDip CABW) en eigenaar van HondenLot, november 2017. Inclusief bronvermelding en digitale doorverwijzing wordt delen op prijs gesteld. Copy paste/directe overname is zonder schriftelijke toestemming niet toegestaan.

 

 

 

 

 

 

Meer artikelen van HondenLot: