Stress-signalen herkennen

All website content: © HondenLot | KVKnr: 69598886 | Westbeemster | mail: info@HondenLot.nl |

Stress-signalen herkennen

 

Honden zijn zeer conflictvermijdende dieren die communiceren via hun lichaamstaal. Via geritualiseerde signalen kunnen honden elkaar kenbaar maken dat zij zich niet op hun gemak voelen bij een bepaalde situatie of dat zij liever geen conflict wensen aan te gaan. Goed gesocialiseerde honden zullen hier gepast op reageren. Met deze signalen geven honden o.a. aan dat ze behoefte hebben aan meer ruimte. Signalen die dus iets zeggen in de trend van: "Geef mij ruimte, ik wens geen conflict". Sommigen noemen dit ook wel eens 'kalmerende signalen', omdat deze signalen eventuele opkomende agressie van andere soortgenoten blijken te kalmeren/sussen. Recent onderzoek toonde aan dat honden hier inderdaad hun gedrag op aanpassen, met name wanneer er sprake was van spanning.

 

Een conflictgevoel kan stress veroorzaken. Deze signalen worden daarom ook wel stress-signalen genoemd. Honden tonen deze signalen ook richting mensen. Als je met honden omgaat is het heel erg belangrijk dat je deze signalen herkent, zodat je weet wanneer een hond zich ongemakkelijk voelt bij een situatie en jij hier gepast op kan reageren. Wanneer je deze signalen waarneemt kun je de hond helpen door de hond uit de situatie te begeleiden of door zelf meer afstand te nemen indien de signalen naar jou toe gericht zijn.

Indien je een situatie als zorgelijk of problematisch ervaart, dan zou je kunnen overwegen om een betrouwbare (iemand die rekening houdt met hondenwelzijn) professional in te schakelen die m.b.t. training en gedragstherapie op maat kan werken aan verbetering of verandering.

 

Gepast reageren voorkomt risico op escalatie. De meeste bijtincidenten ontstaan wanneer de betreffende mensen zich niet bewust zijn van de vele signalen die de hond vooraf afgeeft. Agressie wordt pas ingezet nadat er niet gepast wordt gereageerd op de conflictvermijdende stress-signalen.

Veel voorkomende stress-signalen

 

  • Wegdraaien van het hoofd en wegkijken (zie ook de foto)

De hond draait zijn hoofd weg van datgene wat hij wil vermijden.

  • Tongelen (hierbij likt de hond zijn lippen en/of neus af)
  • Ogen sluiten, langzaam knipperen met de ogen
  • Vertraagd bewegen (sluipen)
  • Lichamelijk wegdraaien, algehele afwending
  • Gapen
  • Hijgen
  • Oogwit laten zien (vanuit een schuine hoek kijken waarbij je overduidelijk witte randen te zien krijgt rondom de ogen)
  • Pootje liften (vaak wordt een van voorpoten kort of voor een langere tijd opgetild)
  • Afschudden (stress kwijt raken, een teken dat er net iets stressvols plaatsvond)
  • Vocaliseren (piepen, blaffen, janken)
  • Lichamelijke onrust (druk doen, hyperactiviteit)
  • Het stijf sluiten van de bek
  • Bevriezen (het hele lichaam verstijfd)
  • Overspronggedrag (plots krabben, 'uit het niets' beginnen met graven, druk beginnen te snuffelen of overdreven druk spelgedrag inzetten, niezen)
  • Trillen
  • Op de rug liggen, vaak inclusief het optrekken van pootjes en wegkijken.

 

Veel van deze signalen worden gecombineerd ingezet.

 

Belangrijk: laat de context altijd mee bepalen

Let op: Niet elke hond die bijvoorbeeld gaapt of de tong over de neus haalt is per definitie gestrest. Bovendien zijn niet alle vormen van stress meteen ernstig. Laat daarom de context altijd meebepalen bij jouw overweging om wel of niet in te grijpen.

 

Heeft jouw hond net gegeten en haalt hij de tong over zijn neus? Dan is de kans groot dat daar nog wat lekkers op zit. Echter, is een kind jouw hond aan het knuffelen en haalt de hond de tong over de neus (vaak in combinatie met wegkijken of andere signalen), grijp dan in en zorg dat er afstand genomen wordt tussen hond en kind.

 

Ligt jouw hond heerlijk in zijn mand en gaapt hij voordat hij gaat slapen? Dan is er waarschijnlijk niets aan de hand. Echter, wordt de hond opgetild en geeft hij vervolgens een gaap, dan kun je er vanuit gaan dat de hond zich ongemakkelijk voelt. Zo zijn er tal van voorbeelden. Uiteindelijk is de context waarin de signalen plaatsvinden van grote invloed op de daadwerkelijke betekenis van de signalen.

 

 

Meer lezen over de lichaamstaal van honden, klik hier.

Meer lezen m.b.t. gedragstherapie, klik hier.

 

Geschreven door Lot van HondenLot, april 2015. Inclusief bronvermelding en digitale doorverwijzing wordt delen op prijs gesteld. Copy paste/directe overname is zonder schriftelijke toestemming niet toegestaan.

 

Referenties:

  • Beerda, B., Schilder, M.B.H., van Hooff, J.A.R.A.M., de Vries, H.W. (1997). Manifestations of chronic and acute stress in dogs. Applied Animal Behaviour Science 52, pp. 307-319.
  • Mariti, C., Falaschi, C., Zilocchi, M., Fatjò, J., Sighieri, C., Ogi, A., Gazzano, A. (2017), Analysis of the intraspecific visual communication in the domestic dog (Canis familiaris): a pilot study on the case of calming signals, Journal of Veterinary Behavior