Welzijn, wat is dat?

Welzijn, wat is dat?


Regelmatig wordt er verwezen naar welzijn wanneer mensen het over honden hebben. Ook ik probeer in mijn zoektocht naar kennis en bij het delen van informatie de nadruk te leggen op hondenwelzijn, maar wat houdt dat in?


Welzijn is iets wat elk dier individueel beleeft. Het kan omschreven worden als de mate waarin een individu zich lichamelijk en geestelijk goed voelt. Goed welzijn is iets waarbij je zowel fysiek als mentaal ‘lekker in je vel zit’. Nu zal een dier heus niet altijd 100% topfit zijn of altijd blij zijn. Dit schommelt. Goed welzijn staat voor het goed kunnen functioneren binnen de leefomgeving en dit betreft een gezonde welzijnsbalans. Het goed kunnen omgaan met eventuele uitdagingen (die zowel extern als intern kunnen plaatsvinden). Zo heeft ieder individu zijn eigen welzijnsbalans, die kan schommelen aan de hand van uitdagingen. Om het wat concreter te maken, kun je welzijnsbehoeftes onderverdelen in 3 domeinen, die voor alle dieren toepasbaar zijn.


1. Lichamelijk welzijn: dit omvat de lichamelijke aspecten van welzijn en hieronder valt een goede fysieke gezondheid, goede voeding, toegang tot schoon drinkwater en een algeheel lichamelijk welbevinden (niet te koud, niet te warm, maar comfortabel). Ook voldoende beweging en voldoende tijd voor rust en herstel valt hieronder.


2. Gedrag: hieronder valt het kunnen vertonen van natuurlijk gedrag, zoals het op een natuurlijke manier kunnen zoeken naar voedsel (foerageren) en het beleven van ontspannen sociaal contact, maar bij de zwaar gedomesticeerde hond betreft dit ook de mate waarin een hond rasspecifiek gedrag kan vertronen.


3. Emotioneel welzijn: dit betreft een een gezonde balans tussen positieve en negatieve gevoelens, waarbij negatieve emoties zo veel mogelijk voorkomen worden en positieve emoties worden aangewakkerd. Dit kan resuleren in een positieve gemoedstoestand en een optimistische levenshouding.


Een van de meest voorkomende vormen van uitleg over het brede begrip welzijn is ontstaan uit een rapport wat in 1965 werd opgesteld en in 1979 werd ontwikkeld tot de gerennomeerde ‘vijf vrijheden’ die het welzijn van boerderijdieren diende te bevorderen. Deze vrijheden worden nu nog steeds wereldwijd aangehaald en actief gebruikt wanneer het gaat om dierenwelzijn.



Binnen deze vijf vrijheden worden de eerder genoemde drie domeinen aangekaart. Zo is vrij van dorst, honger en onjuiste voeding  en vrij van verwonding, fysiek ongemak en ziektes verbonden aan het biologisch functioneren. Vrij van mentaal ongemak, pijn, angst en chronische stress zijn verbonden aan het voorkomen van negatieve emoties en de vrijheid om natuurlijk gedrag te vertonen kaart de gedragsmatige behoeftes van dieren aan.


De formulering ‘vrij zijn van..’ legt de nadruk op het voorkomen van ongemak en lijden. Welzijn omvat echter veel meer dan alleen het voorkomen van lijden; het gaat om hoe een dier het leven individueel beleeft en hierbij zijn positieve ervaringen ook van groot belang. Welzijn is dus niet alleen de afwezigheid van negatieve ervaringen, maar ook vooral de aanwezigheid van positieve ervaringen.



Hoe vertaalt dit zich naar hondenwelzijn en hoe kunnen mensen hun honden het beste voorzien in hun behoeftes?



Meer lezen over het lichamelijk welzijn van honden, klik hier.


Lees meer over de gedragsmatige behoeftes van honden, klik hier.


Meer lezen over het emotionele welzijn van honden, klik hier.



Geschreven door Lot van HondenLot, mei 2016. Copy paste/directe overname van teksten of afbeeldingen is zonder schriftelijke toestemming niet toegestaan. Het delen van de URL van deze website pagina is wel toegestaan en wordt op prijs gesteld.


Meer lezen over hondenwelzijn:






 

Referenties:

  • Boissy, A., Manteuffel, G., Jensen, M.B., Moe, R.O., Spruijt, B., Keeling, L.J., Winckler, C., Forkman, B., Dimitrov, I., Langbein, J., Bakken, M., Veissier, I., Aubert, A. (2007). Review: Assessment of positive emotions in animals to improve their welfare. Physiolology & Behavior 92, pp. 375–397.
  • Brambell Committee (Report), HC Deb 15 December 1965 vol 722 cc 279-80W
  • Farm Animal Welfare Council (1979). Farm Animal Welfare Council press statement.
  • Manteca, X. (2016). Welfare of Companion Animals. Unpublished lecture notes of the first year of the Postgraduate Course in Companion Animal Behaviour and Welfare, Odisee University College, Department Gent.