Controle over eigen belevenissen

All website content: © HondenLot | KVKnr: 69598886 | Westbeemster | mail: info@HondenLot.nl |

Controle over eigen belevenissen

 

Controle, dit is iets wat wij mensen graag over onze honden hebben. Logisch, niet alleen omdat wij de verantwoordelijkheid dragen over onze huisdieren, maar ook omdat controle ons zèlf een veilig en vertrouwd gevoel geeft. Het gevoel van een mate van controle over eigen belevenissen (min of meer weten wat je te wachten staat) is van groot belang voor ons welzijn. Hoe sterker het gevoel van controle over onze eigen belevenissen (het gevoel is al genoeg, het hoeft niet eens de realiteit te zijn), hoe meer ontspannen wij zijn. Wanneer je te maken krijgt met onvoorspelbare gebeurtenissen, dan ontstaat er automatisch spanning in het lichaam. Vandaar ook dat de meeste mensen, ieder op hun eigen manier, van routines, voorspelbaarheid en de daaruit voortvloeiende controle houden.

 

Exact hetzelfde geldt ook voor onze honden. Het is een groot misverstand dat honden behoefte zouden hebben aan controle over anderen (dit is meer iets waar sommige mensen zelf op kicken, een ander verhaal). Een hond wil vooral een gevoel van controle over EIGEN belevenissen. Onvoorspelbaarheid en een gebrek aan controle over eigen belevenissen kan stress veroorzaken en negatieve gevoelens als angst en frustratie aanwakkeren waardoor probleemgedrag kan ontstaan.

 

Een gezonde, emotioneel stabiele hond is over het algemeen behoorlijk tolerant en weerbaar. Zij herstellen snel van eventuele stress; zeker wanneer dit van korte duur is en er ook ruimte is om te herstellen. Echter, wanneer het gevoel van controle over eigen belevenissen continu onder druk staat, dan kan dit resulteren in chronische stress, die niet alleen de mentale gesteldheid, maar ook de fysieke gesteldheid van een hond kan aantasten.

 

Veel probleemgedrag wordt sterk beïnvloed door de gevolgen van stress en een gebrek aan gevoel van controle over eigen belevenissen (denk bijvoorbeeld aan de invloed van een hondenriem, klik hier om er meer over te lezen). Vandaar dat je bijgeschoolde gedragstherapeuten dan ook regelmatig hoort over het 'bieden van meer controle aan de hond'. Nu raken sommige mensen hier van in paniek. "Controle aan een hond overdragen? Kan mijn hond dat wel aan? Hoe zit het dan met veiligheid?".

 

De toepassing ligt echter genuanceerder. Het betreft niet altijd daadwerkelijke, algehele controle, het betreft vaker het creëren van een gevoel van controle over eigen belevenissen. Het gevoel kan op zichzelf namelijk al voldoende zijn om stress bij honden te verlagen. Je hoeft een hond dus absoluut niet ineens compleet "aan zijn lot over te laten" of "in het diepe" te gooien in onze drukke mensenmaatschappij. Dit zou zelfs averechts kunnen werken. Verantwoordelijke begeleiding is en blijft noodzakelijk, maar je kunt een hond wel helpen aan een fijner en meer ontspannen gevoel en controle speelt hierbij een belangrijke rol.

 

Hieronder volgen vijf tips waarmee jij jouw hond een groter gevoel van controle over eigen belevenissen kan geven, op een veilige manier!

Bied dagelijkse routines en voorspelbaarheid

Na bovenstaande klinkt dit wellicht logisch, maar onderschat niet het belang van dagelijkse routines en voorspelbaarheid voor honden. Denk dan niet per se aan gezette tijden, maar ook vooral aan de manier waarop bepaalde dingen gebeuren. Mensen hebben er vaak geen erg in, maar in de meeste gevallen doen wij dingen automatisch al zeer geroutineerd. Honden onthouden de kleinste details. Zo weet mijn hond bijvoorbeeld dat bepaalde geluiden bepaalde gevolgen hebben en ik hou dat (soms bewust, maar vaak onbewust) in stand. Dit geeft haar een gevoel van controle, omdat ze hierdoor weet wat haar te wachten staat.

 

Laat je hond eens in alle rust iets kiezen

Denk bijvoorbeeld aan het aanhalen van honden waarbij je stopt en de hond vervolgens het initiatief laat nemen om aan te geven of het contact gewenst is. Benader een hond niet zelf, maar laat de hond jou eens benaderen (uit vrije wil) of laat de hond van iets weglopen en accepteer zo'n keuze eens.

Bied bijvoorbeeld eens meerdere speeltjes aan en laat de hond eens kiezen met welke er gespeeld gaat worden. Of laat de hond eens richting bepalen tijdens de wandeling. Zo zijn tal van mogelijkheden en voorbeelden te bedenken waarbij je de hond een keuze kunt geven, zonder dat veiligheid in het geding komt.

 

Gestructureerd trainen met beloningen

Het aanleren en uitvoeren van oefeningen die beloningen opleveren,kan een hond niet alleen een enorme positieve boost geven, het draagt ook bij aan gevoel van controle. Sterker nog, training met plezier draagt bij aan het controlegevoel van zowel mens als hond (win win). Honden die weten welk gedrag beloningen oplevert, ontwikkelen meer zelfvertrouwen en hebben een hogere emotionele stabiliteit dan honden die hier geen enkele aanwijzing of verwachtingspatroon voor kunnen opbouwen. Je kunt een hond dus enorm helpen door oefeningen aan te leren die je regelmatig herhaalt en beloont! Zo weet mijn hondje bijvoorbeeld uit ervaring dat het maken van oogcontact mijn hulp oplevert, bijvoorbeeld bij het openen van een deur, of bij het helpen terughalen van een bal die ergens onder is gerold waar zij niet bij kan.

Bekende wandelroutes

Hoewel wij mensen vaak denken dat het saai is om altijd dezelfde route en op dezelfde plek te lopen, is dit voor honden absoluut niet het geval. Waar mensen de wereld vooral waarnemen met zicht, is bij de hond geur de overheersende factor. De geuren veranderen non stop, het is voor honden via de neus dus al ongelofelijk boeiend en indrukwekkend om buiten te zijn, laat staan dat ze ook nog rekening moeten houden met zicht. Elke dag dezelfde route wandelen op dezelfde plek is voor honden dus nooit saai. Sterker nog, honden met een ietwat angstigere aanleg hebben heel veel baat bij het wandelen op bekende plekken. Voor zeer angstige honden kan een prikkelarme plek een hond al meer rust geven, waardoor het risico op probleemgedrag verlaagt.

 

Volg ook eens...de hondenneus!

Wanneer de hond is aangelijnd, probeer die lijn eens zo veel mogelijk slap te houden door mee te bewegen met jouw hond. Volg die hondenneus, blijf eens uitgebreid staan wanneer de hond blijft staan en laat de hond, waar mogelijk (en veilig), route bepalen. Dit zal positief bijdragen aan rust en ontspanning bij de hond. Test het eens!

 

 

 

Geschreven door Liselot Boersma, gedrag & welzijn deskundige (PgDip CABW) en eigenaar van HondenLot, augustus 2017. Inclusief bronvermelding en digitale doorverwijzing wordt delen op prijs gesteld. Copy paste/directe overname is zonder schriftelijke toestemming niet toegestaan.

 

 

Meer lezen over hondenwelzijn: